ใบลดหนี้คืออะไร มีข้อมูลอะไรที่ต้องระบุในใบลดหนี้ และมีความแตกต่างกันอย่างไรกับใบเพิ่มหนี้

ใบลดหนี้เป็นใบกำกับภาษีประเภทหนึ่ง ที่เกิดขึ้นจากการลดราคาขายของสินค้าหรือบริการ ส่งผลให้ภาษีขายนั้นลดลง วันนี้ทาง Build Me Up Consultant (BMU) จะมาไขข้อสงสัยเกี่ยวกับใบลดหนี้กัน

สารบัญ

1. 1. ใบลดหนี้คืออะไร?
   2. ข้อมูลที่ต้องระบุในใบลดหนี้
   3. สถานการณ์ที่ต้องออกใบลดหนี้
   4. ใบลดหนี้ยื่นภาษีอย่างไร
   5. ความแตกต่างระหว่างใบลดหนี้ กับ ใบเพิ่มหนี้
   6. คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
   7. สรุป

ใบลดหนี้คืออะไร?

          ใบลดหนี้ มีความสำคัญต่อผู้ประกอบการที่จดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม เนื่องจากใบลดหนี้คือใบกำกับภาษีประเภทหนึ่ง ในกรณีที่ผู้ประกอบการที่จด Vat ได้ขายสินค้าหรือให้บริการ และต่อมามีการลดราคาสินค้าที่ขายหรือค่าบริการ ทำให้ต้องคำนวณภาษีมูลค่าเพิ่มใหม่ เนื่องจากมูลค่าสินค้าหรือบริการ และภาษีขายมีจำนวนลดลง จึงเป็นเหตุผลที่ผู้ประกอบการต้องออก “ใบลดหนี้” ให้แก่ผู้ซื้อสินค้าหรือผู้รับบริการ เพื่อเป็นเอกสารในการบันทึกบัญชีและนำส่งภาษีมูลค่าเพิ่มให้ถูกต้อง

ข้อมูลที่ต้องระบุในใบลดหนี้

ใบลดหนี้จะต้องมีข้อมูลตามมาตรา 86/10 แห่งประมวลรัษฎากรดังนี้

1. คำว่า “ใบลดหนี้” ในที่ที่เห็นได้เด่นชัด
2. ชื่อ ที่อยู่ และเลขประจำตัวผู้เสียภาษีอากรของผู้ประกอบการจดทะเบียนที่ออกใบลดหนี้ และในกรณีตัวแทนเป็นผู้ออกใบลดหนี้ ในนามของผู้ประกอบการจดทะเบียนตามมาตรา 86 วรรคสี่ หรือมาตรา 86/2 ให้ระบุชื่อ ที่อยู่ และเลขประจำตัวผู้เสียภาษีอากรของตัวแทนนั้นด้วย
3. ชื่อ ที่อยู่ ของผู้ซื้อสินค้าหรือผู้รับบริการ
4. วัน เดือน ปี ที่ออกใบลดหนี้
5. หมายเลขลำดับของใบกำกับภาษีเดิม รวมทั้งหมายเลขลำดับของเล่ม (ถ้ามี) มูลค่าของสินค้าหรือบริการที่แสดงไว้ในใบกำกับภาษีดังกล่าว มูลค่าที่ถูกต้องของสินค้าหรือบริการ ผลต่างของจำนวนมูลค่าทั้งสอง และจำนวนภาษีที่ใช้คืนสำหรับส่วนต่างนั้น
6. คำอธิบายสั้นๆ ถึงสาเหตุในการออกใบลดหนี้
7. ข้อความอื่นที่อธิบดีกำหนด

ใบลดหนี้ตัวอย่าง 

สามารถดาวน์โหลด แบบฟอร์มใบลดหนี้ ได้ ที่นี่

สถานการณ์ที่ต้องออกใบลดหนี้

ผู้ประกอบการที่มีสิทธิ์ออกใบลดหนี้ จะต้องเข้าเงื่อนไขดังนี้

1. เป็นผู้ประกอบการจด Vat
2. ได้มีการขายสินค้าหรือให้บริการโดยได้ออกใบกำกับภาษีไปแล้ว
3. หลังจากที่ได้ออกใบกำกับภาษีไปแล้ว มีเหตุการณ์อย่างหนึ่งอย่างใดดังต่อไปนี้เกิดขึ้น ทำให้ภาษีขายนั้นลดลง

สถานการณ์และเหตุผลที่ผู้ประกอบการต้องออกใบลดหนี้ มีดังต่อไปนี้

1. มีการลดราคาสินค้าที่ขายเนื่องจากสินค้าผิดข้อกำหนดที่ตกลงกัน สินค้าชำรุดเสียหาย หรือขาดจำนวน คำนวณราคาสินค้าผิดพลาดสูงกว่าที่เป็นจริงหรือเนื่องจากเหตุอื่นตามที่อธิบดีกรมสรรพากรกำหนด
2. มีการลดราคาค่าบริการเนื่องจากให้บริการผิดข้อกำหนดที่ตกลงกัน บริการขาดจำนวน คำนวณราคาค่าบริการผิดพลาดสูงกว่าที่เป็นจริง หรือเนื่องจากเหตุอื่นตามที่อธิบดีกรมสรรพากรกำหนด
3. ได้รับสินค้าที่ขายกลับคืนมาเนื่องจากสินค้าชำรุดบกพร่อง ไม่ตรงตามตัวอย่าง ไม่ตรงตามคำพรรณนา หรือเนื่องจากเหตุอื่นตามที่อธิบดีกรมสรรพากรกำหนด
4. ผู้ประกอบการจดทะเบียนมีหน้าที่ต้องจ่ายเงินชดเชยหรือเงินอื่นในลักษณะทำนองเดียวกันให้แก่ผู้ซื้อสินค้าหรือผู้รับบริการตามข้อผูกพันในกฎหมาย
5. ผู้ประกอบการจดทะเบียนได้มีการจ่ายคืนเงินจ่ายล่วงหน้าเงินประกัน เงินมัดจำ เงินจอง หรือเงินอื่นที่เรียกเก็บในลักษณะทำนองเดียวกันให้แก่ผู้ซื้อสินค้าหรือผู้รับบริการตามข้อตกลงทางการค้า
6. มีการคืนสินค้าหรือแลกเปลี่ยนสินค้าตามข้อตกลงทางการค้าระหว่างผู้ประกอบการจดทะเบียนด้วยกัน
7. มีการคืนสินค้าหรือแลกเปลี่ยนสินค้าตามข้อตกลงทางการค้าระหว่างผู้ประกอบการจดทะเบียนและผู้ซื้อสินค้า ทั้งนี้ เฉพาะที่กระทำภายในเวลาอันสมควร
8. มีการบอกเลิกสัญญาบริการเนื่องจากการให้บริการบกพร่องหรือให้บริการผิดข้อกำหนดที่ตกลงกัน
9. มีการบอกเลิกสัญญาบริการเนื่องจากไม่มีการให้บริการตามสัญญา

ศึกษาข้อมูลเพิ่มเติม : ป. 80/2542 แนวทางปฏิบัติเกี่ยวกับการออกใบเพิ่มหนี้ตามมาตรา 86/9 และใบลดหนี้ ตามมาตรา 86/10 แห่งประมวลรัษฎากร 

ใบลดหนี้ยื่นภาษีอย่างไร

กรณีผู้ออกใบลดหนี้ (ผู้ขายหรือผู้ให้บริการ)

ให้ผู้ประกอบการที่จด Vat นำภาษีขายที่คำนวณจากมูลค่าของสินค้าหรือบริการที่ลดลงตามใบลดหนี้ไปลงรายงานภาษีขาย โดยนำไปหักออกจากภาษีขายของตนในเดือนภาษีที่ออกใบลดหนี้ (จะต้องเอาไปลดภาษีขายในเดือนที่ออกใบลดหนี้)

กรณีผู้ได้รับใบลดหนี้ (ผู้ซื้อหรือผู้รับบริการ)

ผู้ประกอบการจด Vat หากได้รับใบลดหนี้ ในเดือนภาษีอื่นที่มิใช่เดือนภาษีที่ระบุไว้ในใบลดหนี้ ให้นำภาษีมูลค่าเพิ่มที่ปรากฏตามใบลดหนี้ไปลงรายงานภาษีซื้อโดยนำไปหักออกจากภาษีซื้อของตนในเดือนภาษีที่ได้รับใบลดหนี้ (ได้รับใบลดหนี้มาเดือนไหน ต้องเอาไปหักจากรายงานภาษีซื้อในเดือนที่ได้รับเอกสาร)

ตัวอย่างที่ 1 : ในเดือน มกราคม บริษัท A ได้ทำการส่งสินค้าไปให้แก่บริษัท B มูลค่า 1,000 บาท ภาษีมูลค่าเพิ่ม 70 บาท ต่อมาพบว่าสินค้ามีตำหนิ จึงต้องนำสินค้าบางส่วนคืน โดยออกใบลดหนี้มูลค่า 100 บาท ภาษีมูลค่าเพิ่ม 7 บาท ดังนั้นในเดือน มกราคม บริษัท A จะต้องยื่นยอดขายในแบบ ภพ.30 ที่ 1,000 – 100 = 900 บาท และยื่นภาษีขายที่ 70 – 7 = 63 บาท

ตัวอย่างที่ 2 : จากตัวอย่างที่ 1 สมมติว่าบริษัท B ได้รับใบลดหนี้ในเดือน กุมภาพันธ์ บริษัท B ก็จะต้องนำยอด ตามใบลดหนี้ 100 บาท และภาษีมูลค่าเพิ่ม 7 บาท มาหักออกจากยอดซื้อและภาษีซื้อในเดือน กุมภาพันธ์ ถึงแม้ว่ายอดซื้อหลัก 1,000 บาท และภาษีซื้อหลัก 70 บาท จะถูกนำส่งไปในเดือน มกราคม แล้วก็ตาม

เรียนรู้เพิ่มเติมในบทความที่เกี่ยวข้อง : ภพ 30 คืออะไร? วิธีการกรอกแบบและยื่นแบบ

ความแตกต่างระหว่างใบลดหนี้ กับ ใบเพิ่มหนี้ 

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

Q1. ใบลดหนี้ใช้ข้ามเดือนได้ไหม

คำตอบ : ใบลดหนี้จะไม่สามารถใช้ข้ามเดือนได้ครับ เนื่องจากฝั่งผู้ซื้อต้องนำไปลดภาษีซื้อในรายงานภาษีซื้อประจำเดือนที่ได้รับเอกสารเท่านั้น ห้ามใช้ข้ามเดือน และฝั่งผู้ขาย ต้องนำไปลดภาษีขายในรายงานภาษีขายประจำเดือนที่ออกเอกสาร แต่หากเกิดกรณีจำเป็นที่ไม่สามารถหักยอดได้ในเดือนนั้น กรมสรรพากรยอมให้ยื่นปรับลดภาษีขายข้ามเดือนได้ไม่เกินเดือนถัดไป

Q2. ใบลดหนี้ใช้ได้กี่เดือน สามารถนำไปใช้ยื่นภาษีข้ามเดือนแบบใบกำกับภาษีทั่วไปได้หรือไม่?

คำตอบ : ไม่สามารถทำได้ครับ เนื่องจากใบลดหนี้ต้องใช้หักภาษีซื้อภายในเดือนที่ได้รับเอกสารเท่านั้น จึงไม่สามารถยื่นภาษีแบบข้ามเดือนได้แบบใบกำกับภาษีทั่วไปที่มีอายุ 6 เดือนได้ครับ

Q3. ใบลดหนี้ 1 ใบ สามารถอ้างอิงใบกำกับภาษีเดิมหลายใบได้ไหม?

คำตอบ : สามารถทำได้ครับ ตามหลักของกรมสรรพากร อนุญาตให้ผู้ประกอบการออกใบลดหนี้ 1 ใบ โดยอ้างอิงถึงใบกำกับภาษีเดิมมากกว่า 1 ใบได้ แต่จะต้องระบุรายละเอียดของใบกำกับภาษีเดิมแต่ละใบให้ครบถ้วนถูกต้องและชัดเจนตามที่กฎหมายกำหนดครับ

สรุป

         ใบลดหนี้ เป็น เอกสารใบกำกับภาษีประเภทหนึ่ง ที่ผู้ขายสินค้าหรือให้บริการ ออกให้แก่ผู้ซื้อหรือผู้รับบริการ เนื่องจากมีการลดราคาสินค้าที่ขายหรือค่าบริการ ทำให้ต้องคำนวณภาษีมูลค่าเพิ่มใหม่ จากสาเหตุบางอย่าง เช่น สินค้าเกิดการชำรุดเสียหาย เป็นต้น ซึ่งสาเหตุในการออกเอกสารนั้นจะต้องเป็นไปตามที่ระบุตาม ป. 80/2542 ผู้ประกอบการจึงจะมีสิทธิ์ออกใบลดหนี้ นอกจากนี้รูปแบบของใบลดหนี้จะต้องมีข้อมูลสำคัญต่างๆให้ครบถ้วนตามกฎหมาย สุดท้ายนี้ทาง Build Me Up Consultant (BMU) หวังเป็นอย่างยิ่งว่าข้อมูลเกี่ยวกับใบลดหนี้ที่ทุกท่านได้รับในบทความนี้จะเป็นประโยชน์นะครับ

เขียนโดย (Author)

คุณ ธเณศ เฮงตระกูลสิน

ตำแหน่ง : CEO บริษัท บิลด์มีอัพ คอนซัลแทนท์ จำกัด
ผู้สอบบัญชีรับอนุญาต เลขทะเบียน 10228

ประสบการณ์ : ผู้จัดการฝ่ายตรวจสอบบัญชี สำนักงานสอบบัญชี EY (Big4)
ผู้ผ่านการทดสอบ หลักสูตรประกาศนียบัตรการรายงานทางการเงินไทย (DipTFR)
ปริญญาตรี : คณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชี มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
ปริญญาโท : คณะพัฒนาการเศรษฐกิจ หลักสูตรเศรษฐศาสตร์การเงิน Nida (เกียรตินิยมอันดับหนึ่ง)