วงจรเงินสด คืออะไร? มีวิธีการคำนวณอย่างไร พร้อมยกตัวอย่างการคำนวณแบบเข้าใจง่าย ฉบับล่าสุด

สารบัญ 

1. 1. วงจรเงินสด คืออะไร
   2. องค์ประกอบสำคัญของวงจรเงินสด
   3. สูตรคำนวณวงจรเงินสด
   4. ค่าของวงจรเงินสดบอกอะไรได้บ้าง?
   5. แนวทางบริหารวงจรเงินสดให้สั้นลง
   6. สรุป

วงจรเงินสด คืออะไร 

วงจรเงินสด คือ ระยะเวลาเฉลี่ยตั้งแต่วันที่กิจการจ่ายเงินสด ซื้อสินค้าหรือวัตถุดิบ จนถึงได้รับเงินสดกลับคืนมาจากการเก็บเงินจากลูกค้า โดยเป็นสิ่งชี้วัดที่ใช้ประเมินสภาพคล่องและประสิทธิภาพการบริหารเงินทุนหมุนเวียนของกิจการ

องค์ประกอบสำคัญของวงจรเงินสด 

1. ระยะเวลาขายสินค้าเฉลี่ย (Days Inventory Outstanding – DIO) 

คือ ระยะเวลาที่สินค้าอยู่ในคลังจนสร้างยอดขายได้ ใช้เวลาทั้งหมดกี่วัน ซึ่งถ้าระยะเวลาขายสินค้ายิ่งสั้นก็ยิ่งมีประสิทธิภาพ ดังนั้นระยะเวลาขายสินค้าจึงต้องยิ่งน้อยยิ่งดี เพราะว่าบริษัทสามารถขายของออกได้ไวขึ้น

สูตรการคำนวณ  ระยะเวลาขายสินค้าเฉลี่ย  =  (สินค้าคงเหลือเฉลี่ย ÷ ต้นทุนขาย) × 365

2. ระยะเวลาเก็บหนี้เฉลี่ย (Days Sales Outstanding – DSO) 

คือ ระยะเวลาที่ขายสินค้าและรอเก็บเงินสดจากลูกหนี้การค้าโดยนับเป็นจำนวนวันซึ่งลูกหนี้การค้าส่วนมากมาจากการขายสินค้าแบบให้เครดิต เช่น ส่งของก่อนจ่ายเงินทีหลัง โดยยิ่งระยะเวลาเก็บหนี้น้อยยิ่งดี เพราะบริษัทสามารถได้รับเงินสดจากการขายสินค้าแบบเครดิตได้ไว

สูตรการคำนวณ   ระยะเวลาเก็บหนี้เฉลี่ย =  (ลูกหนี้การค้าเฉลี่ย ÷ ยอดขาย) × 365

3. ระยะเวลาชำระหนี้เฉลี่ย (Days Payable Outstanding – DPO) 

คือ ระยะเวลาที่บริษัทใช้ในการจ่ายหนี้การค้าให้เจ้าหนี้ ยิ่งจำนวนวันชำระหนี้มากยิ่งดี เนื่องจาก บริษัทก็จะเก็บเงินสดไว้กับตัวได้นานขึ้น หรือบริษัทได้รับเครดิตหรือความน่าเชื่อถือจากเจ้าหนี้

สูตรการคำนวณ ระยะเวลาชำระหนี้เฉลี่ย = (เจ้าหนี้การค้าเฉลี่ย ÷ ยอดซื้อเชื่อ) × 365

(หากไม่ทราบยอดซื้อเชื่อ สามารถใช้ต้นทุนขายแทนได้)

สูตรคำนวณวงจรเงินสด

วงจรเงินสด สูตรการคำนวณ คือ

วงจรเงินสด = ระยะเวลาขายสินค้าเฉลี่ย + ระยะเวลาเก็บหนี้เฉลี่ย – ระยะเวลาชำระหนี้เฉลี่ย

วงจรเงินสด ตัวอย่างการคำนวณ 

บริษัท ABC จำกัด เป็นธุรกิจขายเสื้อผ้าแฟชั่นออนไลน์ โดยมีข้อมูลจากงบการเงินดังนี้

วิธีการคำนวณ 

สรุป บริษัท ABC จำกัด ต้องสำรองเงินทุนไว้ใช้ในธุรกิจ 48 วัน ตั้งแต่จ่ายเงินซื้อสินค้าจนได้เงินจากลูกค้า

ค่าของวงจรเงินสดบอกอะไรได้บ้าง? 

ค่าของวงจรเงินสด เป็นสิ่งที่บ่งบอกว่าบริษัทมีสภาพคล่องทางการเงินมากน้อยเพียงใด โดยสามารถแบ่งเป็น 3 กรณี  

1. วงจรเงินสดเป็นบวก 

เมื่อกิจการจ่ายเงินซื้อของไปแล้ว และต้องรออีกหลายวันกว่าจะได้เงินสดกลับมาจากลูกค้า ยิ่งกระแสเงินสดบวกเยอะยิ่งเสี่ยงว่าเงินสดจะขาดมือ

2. วงจรเงินสดเท่ากับ 0 

กิจการได้รับเงินสดจากลูกค้าในวันเดียวกับที่ต้องจ่ายเงินให้เจ้าหนี้พอดี ถือว่ารักษาสมดุลกระแสเงินสดได้พอดี

3. วงจรเงินสด ติดลบ

กิจการได้เงินสดจากลูกค้ามาไว้ก่อน แล้วค่อยจ่ายให้เจ้าหนี้ทีหลัง ทำให้บริษัทมีสภาพคล่องสูง ถือว่าเป็นกรณีที่ดีที่สุด

แนวทางบริหารวงจรเงินสดให้สั้นลง 

1. ลดเวลาขายสินค้า (DIO) ด้วยการขายสินค้าให้ได้ไวที่สุด หรือใช้เวลาน้อยวันที่สุดในการขายสินค้าออกไป เช่น การนำสินค้ามาจัดโปรโมชั่นเพื่อระบายสินค้า การจัดระบบ first-in first-out (FIFO) ป้องกันสินค้าค้างสต็อก
2. ลดเวลาเก็บหนี้ (DSO) ด้วยการเก็บหนี้ให้ไวที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้ อย่าให้เครดิตเทอมกับลูกหนี้การค้านานเกินไปทำให้ลูกค้าจ่ายเงินเร็วขึ้น เช่น เสนอส่วนลดหากจ่ายภายใน 7 วัน ชำระเงินสดรับส่วนลดเพิ่มทันที
3. ยืดระยะเวลาชำระหนี้ (DPO) การจ่ายหนี้ให้ช้าที่สุด ซึ่งในกรณีที่กิจการมีความน่าเชื่อถือทางการเงินที่ดีอาจขอต่อรองกับซัพพลายเออร์เพื่อขอเครดิตเทอมที่นานขึ้น

สรุป 

วงจรเงินสดเป็นสิ่งที่ช่วยให้เห็นสภาพคล่องทางการเงินและการบริหารเงินทุนหมุนเวียนของบริษัท โดยคำนวณจากระยะเวลาตั้งแต่จ่ายเงินซื้อสินค้ามาขาย จนถึงวันที่บริษัทได้มีการเก็บเงินกับลูกค้าได้ ว่าใช้เวลาทั้งหมดกี่วัน  ซึ่งหากมีจำนวนวันที่น้อยหรือคำนวณออกมาแล้วติดลบจะยิ่งดี เพราะว่าเป็นสิ่งที่บ่งบอกว่าบริษัทมีเงินหมุนเวียนที่เร็วและมีสภาพคล่องสูง

หากท่านใดยังมีข้อสงสัยเกี่ยวกับ วงจรเงินสด สามารถติดต่อมาได้ โทร. 02-1251363 Facebook : Build Me Up Consultant Line : @bmu001

เขียนโดย (Author)

คุณ ธเณศ เฮงตระกูลสิน

ตำแหน่ง : CEO บริษัท บิลด์มีอัพ คอนซัลแทนท์ จำกัด
ผู้สอบบัญชีรับอนุญาต เลขทะเบียน 10228

ประสบการณ์ : ผู้จัดการฝ่ายตรวจสอบบัญชี สำนักงานสอบบัญชี EY (Big4)
ผู้ผ่านการทดสอบ หลักสูตรประกาศนียบัตรการรายงานทางการเงินไทย (DipTFR)
ปริญญาตรี : คณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชี มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
ปริญญาโท : คณะพัฒนาการเศรษฐกิจ หลักสูตรเศรษฐศาสตร์การเงิน Nida (เกียรตินิยมอันดับหนึ่ง)