ผู้ถือหุ้นคืออะไร? ต้องมีกี่คน และมีสิทธิ หน้าที่ความรับผิดชอบอะไร สรุปครบแล้วที่นี่

สารบัญ 

1. 1. ผู้ถือหุ้น คืออะไร?
   2. ผู้ถือหุ้นต้องมีกี่คน
   3. สิทธิพื้นฐานที่ผู้ถือหุ้นทุกคนต้องได้รับตามกฎหมาย
   4. หน้าที่และความรับผิดชอบของผู้ถือหุ้น
   5. วิธีดูหรือตรวจสอบรายชื่อผู้ถือหุ้นบริษัท
   6. กรรมการกับผู้ถือหุ้นต่างกันอย่างไร
   7. คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
   8. สรุป

ผู้ถือหุ้น คืออะไร?

ผู้ถือหุ้น คือ บุคคลธรรมดาหรือนิติบุคคลที่เป็นเจ้าของหุ้นของบริษัท โดยนำเงินหรือทรัพย์สินมาลงทุนและได้รับความเป็นเจ้าของหุ้นของบริษัทนั้นๆซึ่งหุ้นดังกล่าว แสดงถึงสัดส่วนความเป็นเจ้าของในบริษัท หมายความว่าผู้ถือหุ้นมีสิทธิ์ในผลกำไรของบริษัทตามจำนวนหุ้นที่ถืออยู่ และมีสิทธิ์ออกเสียงในที่ประชุมผู้ถือหุ้น

ผู้ถือหุ้นต้องมีกี่คน 

ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์(ฉบับปรับปรุงใหม่ มีผลบังคับใช้ตั้งแต่ 7 กุมภาพันธ์ 2566) ได้กำหนดจำนวนผู้ถือหุ้นขั้นต่ำในการจดทะเบียนบริษัทและการดำเนินงานกิจการบริษัทจำกัดไว้ว่า จะต้องมีผู้ถือหุ้นอย่างน้อย 2คน โดยผู้ถือหุ้นแต่ละคนจะต้องถือหุ้นอย่างน้อย 1 หุ้น

สิทธิพื้นฐานที่ผู้ถือหุ้นทุกคนต้องได้รับตามกฎหมาย 

1.ผู้ถือหุ้นมีสิทธิได้รับใบหุ้นเป็นหลักฐานการถือหุ้น

2.สามารถเปลี่ยนใบหุ้นที่ชำรุดหรือออกใบใหม่แทนได้

3.ผู้ถือหุ้นมีสิทธิ์ในการโอนหุ้นหรือโอนสิทธิ์การเป็นเจ้าของให้กับผู้อื่นได้  

4.มีสิทธิ์ในการได้รับเงินปันผล ตามส่วนแบ่งกำไร เมื่อที่ประชุม มีมติให้จ่ายเงินปันผล

5.มีสิทธิ์เข้าร่วมประชุมใหญ่เพื่อโหวตลงคะแนนและควบคุมการดำเนินงานบริษัท

6.มีสิทธิขอตรวจดูและคัดสำเนาสมุดทะเบียนผู้ถือหุ้น รายงานการประชุม ข้อบังคับบริษัท รวมถึงงบการเงินประจำปีที่ผ่านการตรวจสอบแล้ว

7.หากที่ประชุมมีมติใดๆ ที่ไม่ชอบด้วยกฎหมาย หรือฝ่าฝืนข้อบังคับ ผู้ถือหุ้นมีสิทธิ์ฟ้องต่อศาลเพื่อขอให้ยกเลิกมตินั้นได้

8.หากกรรมการบริษัททำให้บริษัทได้รับความเสียหาย ผู้ถือหุ้นสามารถฟ้องร้องได้

9.สิทธิในการฟ้องร้องให้กรรมการเรียกเก็บค่าหุ้นให้ครบ ในกรณีที่กรรมการไม่ยอมเรียกเก็บหรือชำระค่าหุ้นให้ครบตามที่กฎหมายกำหนด

10.หากบริษัทมีปัญหาจนไม่สามารถดำเนินกิจการต่อไปได้ตามเหตุผลที่กฎหมายกำหนด ผู้ถือหุ้นสามารถร้องขอให้ศาลสั่งปิดบริษัทและชำระบัญชีได้

หน้าที่และความรับผิดชอบของผู้ถือหุ้น 

1. ชำระค่าหุ้นให้ครบถ้วนตามสัดส่วนที่ลงทุน 

ผู้ถือหุ้นมีหน้าที่ต้องชำระค่าหุ้นตามสัดส่วนที่ได้ลงทุนให้ครบถ้วน และทำการร้องขอใบหุ้นหรือบันทึกการถือหุ้นจากบริษัท

2. รับผิดชอบการชำระค่าหุ้นส่วนที่ยังค้างอยู่ตามกำหนด

ผู้ถือหุ้นจะมีหน้าที่ต้องชำระเงินค่าหุ้นในส่วนที่เหลือให้ครบถ้วน เมื่อกรรมการบริษัทออกหนังสือแจ้งเรียกเก็บ หากผู้ถือหุ้นไม่ชำระภายในเวลาที่บริษัทกำหนด ผู้ถือหุ้นอาจต้องเสียดอกเบี้ย และอาจถูกเอาหุ้นดังกล่าวไปได้

3. ตรวจสอบการทำงานของกรรมการบริษัท 

ผู้ถือหุ้นต้องตรวจสอบการทำงานหรือการบริหารของกรรมการบริษัท และสามารถตรวจสอบเอกสารงบการเงินของบริษัทได้ตามที่กฎหมายกำหนด

4. ดำเนินการโอนหรือขายหุ้นให้ถูกต้องตามระเบียบ

หากผู้ถือหุ้นต้องการจะโอนหุ้นหรือขายหุ้นให้ผู้อื่น จะต้องดำเนินการให้ถูกต้องตามแบบและเงื่อนไขที่กฎหมายและข้อบังคับบริษัทกำหนด

วิธีดูหรือตรวจสอบรายชื่อผู้ถือหุ้นบริษัท

วิธีการตรวจสอบหรือดูผู้ถือหุ้นนั้น สามารถการตรวจสอบได้จาก สำเนาบัญชีผู้ถือหุ้น(บอจ.5) โดยเอกสารสำเนาบัญชีผู้ถือหุ้นนี้ จะระบุข้อมูลโดยละเอียดทั้งรายชื่อ-นามสกุล ที่อยู่ อาชีพ สัญชาติ รวมถึงจำนวนหุ้นและมูลค่าหุ้นที่แต่ละคนถือครอง ซึ่งสามารถขอคัดเอกสารดังกล่าวได้ที่กรมพัฒนาธุรกิจการค้า หรือ ผ่านระบบ DBD DataWarehouse+ 

สามารถศึกษาเพิ่มเติม วิธีการขอคัดแบบ บัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้น (บอจ.5)

กรรมการกับผู้ถือหุ้นต่างกันอย่างไร 

ผู้ถือหุ้นกับกรรมการบริษัทมีความแตกต่างกัน ดังนี้

คำถามที่พบบ่อย (FAQ) 

Q1. ผู้ถือหุ้นจำเป็นต้องเป็นกรรมการบริษัทด้วยไหม?

คำตอบ : ไม่จำเป็นครับ ผู้ถือหุ้นสามารถเป็นเพียงผู้ถือหุ้นที่ลงทุนอย่างเดียวได้ครับ โดยไม่ต้องเข้ามามีส่วนร่วมในการบริหารงานหรือเป็นกรรมการบริษัทเลยก็ได้ครับ

Q2. ผู้ถือหุ้นเป็นพนักงานได้ไหม?

คำตอบ : สามารถเป็นทั้งผู้ถือหุ้นและเป็นพนักงานได้ด้วยในขณะเดียวกันครับ แต่ผลตอบแทนที่จะได้รับก็แยกออกจากกันอย่างชัดเจน ซึ่งถ้าเป็นผู้ถือหุ้นจะได้รับเป็นเงินปันผลตามสัดส่วนที่ถือเมื่อบริษัทมีกำไร แต่ถ้าเป็นพนักงานก็จะได้รับเป็นเงินเดือนประจำครับ

Q3. ผู้ถือหุ้นสามารถขายหุ้นได้อย่างไร?

คำตอบ : ผู้ถือหุ้นสามารถขายหุ้นได้โดยทำเป็นหนังสือโอนหุ้นระหว่างผู้ซื้อและผู้ขาย โดยมีการลงลายมือชื่อทั้งฝั่งผู้โอน ผู้รับโอน  และมีพยานเซ็นรับรองอีก 1 คน จากนั้นต้องไปจดแจ้งลงในสมุดทะเบียนผู้ถือหุ้นของบริษัท และให้กรรมการบริษัทนำส่งบัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้น(บอจ.5)ฉบับแก้ไขต่อกรมพัฒนาธุรกิจการค้าครับ

Q4. ผู้ถือหุ้นบริษัทอายุเท่าไหร่?

คำตอบ : ในทางกฎหมายไม่ได้ทำการกำหนดอายุขั้นต่ำของผู้ถือหุ้นเอาไว้อย่างชัดเจน ทุกช่วงอายุสามารถเป็นผู้ถือหุ้นได้แต่จะมีเงื่อนไขตามระเบียบของ กรมพัฒนาธุรกิจการค้า คือ

1. 1. กรณีที่เป็นผู้ถือหุ้นอย่างเดียวไม่ได้ทำการบริหาร ในกรณีนี้จะไม่มีการกำหนดอายุขั้นต่ำ แต่ในส่วนของการเซ็นเอกสารต่างๆ ต้องให้ผู้แทนโดยชอบธรรม เป็นผู้ลงนามยินยอมแทนจนกว่าจะอายุครบ 20 ปีบริบูรณ์
   2. กรณีเป็นผู้เริ่มก่อการจัดตั้งบริษัท จะต้องมีอายุ 12 ปีขึ้นไป โดยมีเงื่อนไขว่าต้องสามารถลงลายมือชื่อในเอกสารการจดทะเบียนได้ด้วยตนเอง โดยไม่อนุญาตให้ผู้แทนโดยชอบธรรมเซ็นแทนได้ และเนื่องจากยังเป็นผู้เยาว์ จึงจำเป็นต้องได้รับหนังสือยินยอมจากผู้แทนโดยชอบธรรม แนบในการจดทะเบียนทุกขั้นตอน

สรุป 

ผู้ถือหุ้น คือ ผู้ที่นำเงินหรือทรัพย์สินมาลงทุนในหุ้นของบริษัทนั้นๆโดยมีสิทธิและหน้าที่ในการตรวจสอบและโหวตลงคะแนนเพื่อควบคุมการดำเนินงานเพื่อให้บริษัทมีความโปร่งใส  รวมถึงเมื่อบริษัทมีผลกำไรทางผู้ถือหุ้นจะได้รับเงินปันผลตามสัดส่วนที่ตนเองถืออีกด้วย

หากท่านใดยังมีข้อสงสัยเกี่ยวกับ ผู้ถือหุ้น สามารถติดต่อมาได้ โทร. 02-1251363 Facebook : Build Me Up Consultant Line : @bmu001

เขียนโดย (Author)

คุณ ธเณศ เฮงตระกูลสิน

ตำแหน่ง : CEO บริษัท บิลด์มีอัพ คอนซัลแทนท์ จำกัด
ผู้สอบบัญชีรับอนุญาต เลขทะเบียน 10228

ประสบการณ์ : ผู้จัดการฝ่ายตรวจสอบบัญชี สำนักงานสอบบัญชี EY (Big4)
ผู้ผ่านการทดสอบ หลักสูตรประกาศนียบัตรการรายงานทางการเงินไทย (DipTFR)
ปริญญาตรี : คณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชี มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
ปริญญาโท : คณะพัฒนาการเศรษฐกิจ หลักสูตรเศรษฐศาสตร์การเงิน Nida (เกียรตินิยมอันดับหนึ่ง)