สารบัญ
Internal audit คืออะไร?
Internal audit คือ การตรวจสอบภายในเพื่อเพิ่มคุณค่าและปรับปรุงการดำเนินงานขององค์กรให้ดีขึ้น ระบบต่างๆในองค์กรที่สามารถปรับปรุงให้ดีขั้นได้ผ่านการทำ Internal audit ยกตัวอย่างเช่น
-
- ระบบจัดซื้อ
- ระบบจ่ายเงิน
- ระบบขาย
- ระบบรับชำระเงิน
- ระบบสินค้าคงเหลือและต้นทุน
- ระบบสินทรัพย์ถาวร
- ระบบทรัพยากรบุคคล / เงินเดือน
- ระบบการปิดบัญชี
บทบาทและหน้าที่ของผู้ตรวจสอบภายใน (Internal auditor)
ผู้ตรวจสอบภายใน (Internal auditor) มีหน้าที่ตรวจสอบระบบต่างๆขององค์กร เพื่อให้กระบวนการในการทำงานมีประสิทธิภาพมากขึ้น และช่วยทำให้ระบบการควบคุมภายในมีความรัดกุม เพื่อจำกัดความเสี่ยงต่างๆที่อาจทำให้เกิดผลเสียหายขององค์กรได้ ขั้นตอนการทำงานของ Internal audit มีดังนี้
- การวางแผนการตรวจสอบ
-
- ทำความเข้าใจองค์กร: ผู้ตรวจสอบภายในจะศึกษาและทำความเข้าใจธุรกิจ โครงสร้างองค์กร วัตถุประสงค์ กลยุทธ์ ความเสี่ยง และระบบควบคุมภายในของหน่วยงานที่จะตรวจสอบ
- ประเมินความเสี่ยง: ระบุและประเมินความเสี่ยงที่สำคัญที่อาจส่งผลกระทบต่อการบรรลุเป้าหมายขององค์กร เพื่อกำหนดขอบเขตและลำดับความสำคัญของการตรวจสอบ
- จัดทำแผนการตรวจสอบ: พัฒนาแผนการตรวจสอบประจำปีและแผนการตรวจสอบเฉพาะกิจ ซึ่งจะระบุวัตถุประสงค์ ขอบเขต วิธีการตรวจสอบ ทรัพยากรที่ใช้ และระยะเวลา
- แจ้งให้หน่วยงานรับตรวจทราบ: ประสานงานและแจ้งให้หน่วยงานที่จะถูกตรวจสอบทราบถึงแผนการตรวจสอบเบื้องต้น เช่น ฝ่ายขาย ฝ่ายจัดซื้อ ฝ่ายบุคคล ฝ่ายบัญชี เป็นต้น
- การปฏิบัติงานตรวจสอบ
-
- รวบรวมข้อมูลและหลักฐาน: ดำเนินการตามแผนที่วางไว้ โดยการสัมภาษณ์ผู้เกี่ยวข้อง สังเกตการณ์กระบวนการ ตรวจสอบเอกสาร เพื่อเก็บรวบรวมข้อมูลหลักฐานต่างๆเพื่อนำไปใช้ในการประเมินผล
- วิเคราะห์และประเมินผล: วิเคราะห์ข้อมูลและหลักฐานที่ได้มา เพื่อประเมินความเพียงพอและประสิทธิผลของระบบควบคุมภายใน การบริหารความเสี่ยง และการกำกับดูแลกิจการ รวมถึงระบุจุดอ่อน ข้อบกพร่อง หรือโอกาสในการปรับปรุง
- ระบุข้อตรวจพบ: สรุปประเด็นปัญหาหรือข้อบกพร่องที่ตรวจพบ พร้อมทั้งระบุสาเหตุ ผลกระทบ และวิธีการแก้ไขปัญหา
- การจัดทำรายงานผลการตรวจสอบ
-
- จัดทำร่างรายงาน: ผู้ตรวจสอบภายในจะจัดทำร่างรายงานผลการตรวจสอบ ซึ่งประกอบด้วยวัตถุประสงค์ ขอบเขต ข้อตรวจพบ (ปัญหา สาเหตุ ผลกระทบ) และข้อเสนอแนะในการแก้ไขปรับปรุง
- หารือกับหน่วยงานรับตรวจ: นำร่างรายงานไปหารือกับผู้บริหารของหน่วยงานที่ถูกตรวจสอบ เพื่อยืนยันข้อเท็จจริง แลกเปลี่ยนความคิดเห็น และรับฟังข้อเสนอแนะหรือข้อโต้แย้ง
- จัดทำรายงานฉบับสมบูรณ์: ปรับปรุงรายงานตามข้อหารือ และจัดทำรายงานฉบับสมบูรณ์เสนอต่อผู้บริหารระดับสูง
- การติดตามผลการตรวจสอบ
-
- ติดตามการแก้ไข: ผู้ตรวจสอบภายในจะติดตามผลการดำเนินงานตามข้อเสนอแนะที่ได้ให้ไว้ในรายงาน เพื่อให้มั่นใจว่าหน่วยงานรับตรวจได้ดำเนินการแก้ไขปรับปรุงอย่างเหมาะสมและทันเวลา
- ประเมินประสิทธิผลของการแก้ไข: ประเมินว่าการแก้ไขที่ดำเนินการไปนั้นมีประสิทธิผลในการลดความเสี่ยงและปรับปรุงประสิทธิภาพการดำเนินงานตามที่คาดหวังหรือไม่
ประโยชน์ของ Internal audit ต่อองค์กร
การทำ Internal audit มีประโยชน์ต่อองค์กรหลายข้อดังนี้
-
- เสริมสร้างความน่าเชื่อถือและความโปร่งใส ผู้มีส่วนได้เสียสามารถมั่นใจได้ว่าบริษัทมีธรรมภิบาล และระบบการควบคุมภายในที่ดี
- เพิ่มประสิทธิภาพในการทำงาน การทำ Internal audit สามารถช่วยปรับปรุงกระบวนการทำงานให้รัดกุม และมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้นได้
- ช่วยให้องค์กรปฏิบัติตามกฎระเบียบ การทำ Internal audit สามารถช่วยกำหนด และวางระบบ วิธีการทำงานที่เหมาะสม ที่พนักงานทุกคนต้องปฎิบัติตาม
ความแตกต่างของ Internal audit VS External audit
Internal audit จะเป็นการตรวจสอบระบบการทำงาน กำหนดความเสี่ยง และกำหนดระบบการควบคุมภายในขององค์กรให้เหมาะสม ส่วน External audit จะเป็นเรื่องของการตรวจสอบงบการเงินว่าตัวเลขในงบการเงินมีความถูกต้องหรือไม่ ความแตกต่างหลักๆที่สำคัญมีดังต่อไปนี้
สรุป
Internal audit เป็นงานที่มีความสำคัญอย่างมากในองค์กร เนื่องจากจะช่วยปรับปรุงกระบวนการทำงานให้มีประสิทธิภาพ และมีความรัดกุม จากการประเมินความเสี่ยงและออกแบบระบบการควบคุมภายในให้เหมาะสมต่อองค์กร