การจดทะเบียนการค้า (ทะเบียนพาณิชย์) คืออะไร ต้องทำไหม? ใครบ้างที่ต้องจด และวิธีจดแบบถูกต้อง

สารบัญ

การจดทะเบียนการค้า (ทะเบียนพาณิชย์) คืออะไร?

การจดทะเบียนพาณิชย์ (หรือบางคนเรียกว่า การจดทะเบียนการค้า) คือ หลักฐานในการประกอบธุรกิจอย่างถูกต้องตามกฎหมาย ซึ่งผู้ที่มีหน้าที่จดทะเบียนได้แก่

1. บุคคลธรรมดาคนเดียว (กิจการเจ้าของคนเดียว)
2. ห้างหุ้นส่วนสามัญ

บุคคลธรรมดา หรือ ห้างหุ้นส่วนสามัญที่ทำธุรกิจที่กฎหมายกำหนด จะต้องจดทะเบียนการค้า (ทะเบียนพาณิชย์) นั่นเอง

ใครบ้างที่ “ต้อง” จดทะเบียนการค้า (ทะเบียนพาณิชย์)? เช็กให้ชัวร์ก่อนโดนปรับ!

บุคคลธรรมดา หรือ ห้างหุ้นส่วนสามัญที่ประกอบธุรกิจเหล่านี้ ต้องจดทะเบียนพาณิชย์

1. โรงสีข้าวและโรงเลื่อยที่ใช้เครื่องจักร
2. ขายสินค้าไม่ว่าอย่างใดๆ อย่างเดียวหรือหลายอย่าง คิดรวมทั้งสิ้นในวันหนึ่งขายได้เป็นเงินตั้งแต่ 300 บาทขึ้นไป หรือมีสินค้าดังกล่าวไว้เพื่อขายมีค่ารวมทั้งสิ้นเป็นเงินตั้งแต่ 10,000 บาทขึ้นไป
3. นายหน้าหรือตัวแทนค้าต่างซึ่งทำการเกี่ยวกับสินค้าไม่ว่าอย่างใด ๆ อย่างเดียวหรือหลายอย่าง และสินค้านั้นมีค่ารวมทั้งสิ้น ในวันหนึ่งวันใดเป็นเงินตั้งแต่ 300 บาทขึ้นไป
4. ประกอบหัตถกรรมหรืออุตสาหกรรมไม่ว่าอย่างใดๆ อย่างเดียวหรือหลายอย่าง และขายสินค้าที่ผลิตได้ มีค่ารวมทั้งสิ้นในวันหนึ่งวันใดเป็นเงินตั้งแต่ 300 บาทขึ้นไปหรือในวันหนึ่งวันใดมีสินค้าที่ผลิตได้มีค่ารวมทั้งสิ้นตั้งแต่ 10,000 บาทขึ้นไป
5. ซื้อขายสินค้าหรือบริการโดยวิธีการใช้สื่ออิเล็กทรอนิกส์ผ่านระบบเครือข่ายอินเทอร์เน็ต

อย่างไรก็ตามมีบางธุรกิจที่ได้รับการยกเว้น ไม่ต้องจดทะเบียนการค้า ได้แก่

1. การค้าเร่ การค้าแผงลอย
2. พาณิชยกิจเพื่อการบำรุงศาสนาหรือเพื่อการกุศล
3. พาณิชยกิจของนิติบุคคลซึ่งได้มีพระราชบัญญัติ หรือพระราชกฤษฎีกาจัดตั้งขึ้น
4. พาณิชยกิจของกระทรวง ทบวง กรม
5. พาณิชยกิจของมูลนิธิ สมาคม สหกรณ์
6. พาณิชยกิจซึ่งรัฐมนตรีได้ประกาศในราชกิจจานุเบกษา

ประโยชน์ของการจดทะเบียนการค้า (ทะเบียนพาณิชย์)

การจดทะเบียนการค้า หรือ ทะเบียนพาณิชย์ นอกจากเป็นเรื่องที่ทำให้ถูกต้องตามกฎหมายแล้ว ยังมีประโยชน์อีกหลายประการดังนี้

1. สร้างความน่าเชื่อถือ: เป็นการแสดงตัวตนว่าร้านค้าหรือธุรกิจมีอยู่จริงและดำเนินกิจการอย่างถูกกฎหมาย ทำให้ลูกค้า คู่ค้า และนักลงทุนเกิดความมั่นใจ และอาจดูน่าเชื่อถือมากยิ่งขึ้นในสายตาลูกค้า
2. เข้าถึงสิทธิประโยชน์: การจดทะเบียนพาณิชย์อาจเป็นเงื่อนไขในการเข้าถึงสิทธิประโยชน์บางอย่าง เช่น การขอสินเชื่อ การเข้าร่วมโครงการสนับสนุนจากภาครัฐ เป็นต้น

เอกสารที่ใช้ในการจดทะเบียนการค้า (จดทะเบียนพาณิชย์)

กรณีบุคคลธรรมดา

1. แบบ ทพ.
2. สำเนาบัตรประจำตัวของผู้ประกอบพาณิชยกิจ (กรณีมอบอำนาจให้จดทะเบียน)
3. กรณีผู้ประกอบพาณิชยกิจเป็นเจ้าบ้าน ให้แสดงทะเบียนบ้านต่อนายทะเบียน เว้นแต่มิได้เป็นเจ้าบ้านต้องแนบเอกสารเพิ่มเติม ดังนี้

- - หนังสือให้ความยินยอมใช้สถานที่ตั้งสำนักงานแห่งใหญ่และเอกสารสิทธิ์ของผู้ให้การยินยอม

หรือ

- - สำเนาสัญญาเช่าสถานที่ตั้งสำนักงานแห่งใหญ่และเอกสารสิทธิ์ของผู้ให้เช่า

1. แผนที่แสดงสถานที่ซึ่งใช้ประกอบพาณิชยกิจและสถานที่สำคัญบริเวณใกล้เคียงโดยสังเขป
2. หนังสือมอบอำนาจ (ถ้ามี)

กรณี ห้างหุ้นส่วนสามัญ คณะบุคคล กิจการร่วมค้า

1. แบบ ทพ.
2. สำเนาบัตรประจำตัวของผู้เป็นหุ้นส่วนทุกคน (กรณีมอบอำนาจให้จดทะเบียน)
3. หนังสือหรือสัญญาจัดตั้งห้างหุ้นส่วนสามัญหรือคณะบุคคล หรือกิจการร่วมค้า
4. กรณีผู้ประกอบพาณิชยกิจเป็นเจ้าบ้าน ให้แสดงทะเบียนบ้านต่อนายทะเบียน เว้นแต่มิได้เป็นเจ้าบ้านต้องแนบเอกสารเพิ่มเติม ดังนี้

- - หนังสือให้ความยินยอมใช้สถานที่ตั้งสำนักงานแห่งใหญ่และเอกสารสิทธิ์ของผู้ให้การยินยอม

หรือ

- - สำเนาสัญญาเช่าสถานที่ตั้งสำนักงานแห่งใหญ่และเอกสารสิทธิ์ของผู้ให้เช่า

1. แผนที่แสดงสถานที่ซึ่งใช้ประกอบพาณิชยกิจและสถานที่สำคัญบริเวณใกล้เคียงโดยสังเขป
2. หนังสือมอบอำนาจ (ถ้ามี)
3. กรณีกิจการร่วมค้าให้แนบหนังสือรับรองรายการจดทะเบียนของห้างหุ้นส่วนจดทะเบียน (ห้างหุ้นส่วนสามัญนิติบุคคลห้างหุ้นส่วนจำกัด) บริษัทจำกัด หรือบริษัทมหาชนจำกัด แล้วแต่กรณี

ขั้นตอนการจดทะเบียนการค้า

ขั้นตอนการจดทะเบียนการค้า มีวิธีการดังนี้

1. จัดเตรียมเอกสารเพื่อยื่นจดทะเบียนการค้า
2. ยื่นเอกสารที่หน่วยงาน
3. เมื่อยื่นคำขอและตรวจสอบแล้วเจ้าหน้าที่จะทำการตรวจสอบ
4. ชำระค่าธรรมเนียม 50 บาท
5. รับใบทะเบียนพาณิชย์ (แบบ พค. 0403) ได้ทันที

สถานที่จดทะเบียนการค้า (ทะเบียนพาณิชย์)

1. ในเขต กรุงเทพมหานคร จดทะเบียนได้ที่ สำนักงานเขต
2. ในภูมิภาค ยื่นจดทะเบียนได้ที่ เทศบาล องค์การบริหารส่วนตำบล หรือเมืองพัทยา เทศบาล องค์การบริหารส่วนตำบล

กำหนดการในการจดทะเบียนการค้า (ทะเบียนพาณิชย์)

1. ผู้ประกอบกิจการต้องดำเนินการจดทะเบียนภายใน 30 วันนับตั้งแต่วันแรกที่เริ่มกิจการ
2. หากมีการเปลี่ยนแปลงรายการการจดทะเบียน ต้องจดทะเบียนภายใน 30 วัน นับจากวันที่เปลี่ยนแปลง เช่น เปลี่ยนชื่อสถานประกอบกิจการ ย้ายสำนักงาน แก้ไขชื่อเว็บไซต์ เป็นต้น
3. การยกเลิกกิจการ ต้องจดทะเบียนเลิก ภายใน 30 วันนับจากวันที่ยกเลิกการประกอบกิจการ
4. หากทำใบทะเบียนพาณิชย์สูญหาย ต้องติดต่อขอใบแทนภายใน 30 วันนับจากวันทำสูญหาย

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

Q1: จดทะเบียนการค้า กับ จดทะเบียนพาณิชย์ เหมือนกันไหม?

คำตอบ : เหมือนกันครับแต่ในทางภาษาราชการจะเรียกว่า การจดทะเบียนพาณิชย์ แต่คนทั่วไปส่วนมากจะใช้คำว่า จดทะเบียนการค้า

Q2: จดทะเบียนการค้าแล้ว ต้องเสียภาษีเยอะขึ้นจริงไหม?

คำตอบ : ไม่จริงครับ การจดทะเบียนการค้า เป็นการทำให้ธุรกิจอยู่ในระบบที่ถูกต้อง โดยการมีทะเบียนการค้านั้นจะช่วยให้คุณสามารถนำเอกสารไปยื่นลดหย่อนได้

Q3: ไม่จดทะเบียนการค้า มีความผิดอย่างไร?

คำตอบ : หากไม่จดทะเบียนภายใน 30 วันนับจากเริ่มกิจการ จะมีโทษปรับไม่เกิน 2,000 บาท และหากยังไม่ไปจดอีก จะมีโทษปรับรายวัน วันละไม่เกิน 100 บาท

Q4: ใช้ที่อยู่คอนโด หรือบ้านเช่า จดทะเบียนการค้าได้ไหม?

คำตอบ: สามารถจดได้ครับแต่จะต้องมีหนังสือยินยอมให้ใช้สถานที่จากเจ้าของบ้าน หรือสัญญาเช่าที่ระบุว่าสามารถใช้ประกอบธุรกิจได้ครับ

สรุป

บุคคลธรรมดา หรือ ห้างหุ้นส่วนสามัญ ที่ประกอบธุรกิจตามที่กฎหมายกำหนด จะต้องจดทะเบียนพาณิชย์ (บางคนเรียกว่า จดทะเบียนการค้า) เพื่อให้เป็นไปตามกฎหมาย นอกจากนี้การจดทะเบียนยังช่วยสร้างความน่าเชื่อถือ และทำให้ผู้จดทะเบียนสามารถเข้าถึงสิทธิประโยชน์บางประการได้ทางBuild Me Up Consultant (BMU) หวังว่าบทความนี้จะทำให้ทุกท่านเข้าใจเกี่ยวกับการจดทะเบียนพาณิชย์มากขึ้นนะครับ

หากท่านใดยังมีข้อสงสัยเกี่ยวกับการจดทะเบียนการค้า ติดต่อมาได้ โทร. 021251363 Facebook : Build Me Up Consultant Line : @bmu001

เขียนโดย (Author)

คุณ ธเณศ เฮงตระกูลสิน

ตำแหน่ง : CEO บริษัท บิลด์มีอัพ คอนซัลแทนท์ จำกัด
ผู้สอบบัญชีรับอนุญาต เลขทะเบียน 10228

ประสบการณ์ : ผู้จัดการฝ่ายตรวจสอบบัญชี สำนักงานสอบบัญชี EY (Big4)
ผู้ผ่านการทดสอบ หลักสูตรประกาศนียบัตรการรายงานทางการเงินไทย (DipTFR)
ปริญญาตรี : คณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชี มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
ปริญญาโท : คณะพัฒนาการเศรษฐกิจ หลักสูตรเศรษฐศาสตร์การเงิน Nida (เกียรตินิยมอันดับหนึ่ง)