ภาษีย้อนหลัง คืออะไร? มีอายุความกี่ปี? สรุปสิ่งที่เจ้าของธุรกิจและ SME ต้องรู้

สารบัญ

1. 1. ภาษีย้อนหลัง คืออะไร
   2. ทำไมถึงมีการตรวจสอบภาษีย้อนหลัง ?
   3. ทำอย่างไรเมื่อได้รับจดหมายเรียกจากสรรพากร
      • กรณีโดนภาษีย้อนหลังบุคคลธรรมดา
      • กรณีโดนภาษีย้อนหลังนิติบุคคล
   4. ภาษีย้อนหลัง มีอายุความกี่ปี
   5. ภาษีย้อนหลังคิดยังไง
   6. บทลงโทษเมื่อโดนภาษีย้อนหลัง
   7. วิธีที่กรมสรรพกรตรวจสอบภาษีย้อนหลัง
   8. วิธีเช็กภาษีย้อนหลังด้วยตัวเอง เช็กอย่างไร?
   9. หากไม่อยากโดนภาษีย้อนหลัง ต้องทำยังไง
   10. คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
   11. สรุป

ภาษีย้อนหลัง คืออะไร 

ภาษีย้อนหลัง คือ ภาษีที่กรมสรรพากรเรียกเก็บย้อนหลังจากผู้เสียภาษี เพิ่มเติมจากปีภาษีที่ผ่านมา โดยส่วนมากเกิดจากการตรวจสอบข้อมูล แล้วพบว่าผู้มีรายได้ยื่นข้อมูลไม่ถูกต้อง หรือมีรายได้บางส่วนที่ยังไม่ได้นำมาคำนวณเพื่อเสียภาษี เช่น รายงานรายได้ต่ำกว่าความเป็นจริง หักค่าใช้จ่ายเกินจริง หรือไม่ยื่นแบบเสียภาษีเลยในช่วงเวลานั้น ๆ

ทำไมถึงมีการตรวจสอบภาษีย้อนหลัง ? 

การตรวจสอบจะภาษีจะเกิดขึ้นเมื่อกรมสรรพากรเห็นความผิดปกติ โดยมีสาเหตุหลักๆ ที่พบได้ ดังนี้

1. 1. รายได้ไม่ตรงกับยอดเงินเข้าบัญชี
   2. การยื่นภาษีไม่ครบ หรือขาดช่วง
   3. การหักค่าใช้จ่ายผิดหรือหักสูงผิดปกติ
   4. ลืมยื่นภาษี

ทำอย่างไรเมื่อได้รับจดหมายเรียกจากสรรพากร

กรณีโดนภาษีย้อนหลังบุคคลธรรมดา 

1. 1. อ่านจดหมายให้ละเอียดว่าเป็นหนังสือแจ้งเตือนให้ยื่นแบบ หรือ หมายเรียกตรวจสอบภาษี หากเป็นหมายเรียกตรวจสอบให้ดูที่หัวข้อว่าเป็นการตรวจเรื่องอะไร เป็นข้อมูลของปีไหน และมีระยะเวลาให้ติดต่อกลับหรือเข้าพบภายในวันที่เท่าไร
   2. ติดต่อเจ้าหน้าที่ตามเบอร์ในจดหมาย เพื่อสอบถามเบื้องต้นว่าต้องเตรียมตัวอย่างไร
   3. รวบรวมและจัดเตรียมเอกสารหลักฐาน ควรแยกเอกสารตามปี พ.ศ. ให้ชัดเจนเรียงตามเดือน เพื่อความง่ายในการตรวจสอบ เอกสารสำคัญที่ต้องใช้หลักๆมี ดังนี้

• • • หลักฐานแสดงรายได้ เช่น หนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย (50 ทวิ) ใบเสร็จรับเงิน หรือใบกำกับภาษี
    • รายการเดินบัญชี (Statement) สมุดบัญชีธนาคารทุกเล่มที่ใช้รับเงินในปีภาษีนั้นๆ
    • หลักฐานค่าใช้จ่าย ค่าลดหย่อน ที่เคยใช้กรอกตอนยื่นภาษี

1. 4. เข้าพบเจ้าหน้าที่ตามวันเวลาที่นัดหมายและชี้แจงที่มาที่ไปของรายได้ตามหลักฐานที่มีอย่างตรงไปตรงมา หากสรุปแล้วพบว่าเราคำนวณภาษีผิดพลาดหรือยื่นขาดไปจริงๆ ให้แสดงความจำนงขอชำระให้ถูกต้อง

กรณีโดนภาษีย้อนหลังนิติบุคคล

1. 1. ตรวจสอบรายละเอียดในหมายเรียก ว่าเจ้าหน้าที่สรรพากรต้องการเพ่งเล็งหรือขอเอกสารในประเด็นใดเป็นพิเศษ เพื่อให้เตรียมตัวได้ตรงจุด
   2. ทำการแจ้งให้ผู้ทำบัญชีหรือผู้สอบบัญชีทราบ เพื่อให้เข้ามาช่วยตรวจสอบงบการเงิน
   3. ตรวจบัญชี งบการเงิน แบบภาษี และเอกสารประกอบของปีที่ถูกเรียก ให้ครบทุกรายการ มีเอกสารทุกอย่างครบถ้วนไหม
   4. ตรวจสอบและวิเคราะห์หาความผิดปกติร่วมกับผู้ทำบัญชี ว่ามีประเด็นใดที่สุ่มเสี่ยง เช่น รายได้ไม่ตรงกับ Statement หรือมีรายจ่ายต้องห้าม
   5. เตรียมเอกสารหลักฐานและคำชี้แจงให้พร้อม แยกตามประเด็นความเสี่ยง เช่น ใบกำกับภาษี บิลใบเสร็จ สัญญา และ Statement
   6. เข้าพบเจ้าหน้าที่ตามนัดหมาย โดยแนะนำให้ผู้เชี่ยวชาญด้านบัญชีหรือภาษีเข้าร่วมชี้แจงด้วย เพื่อความถูกต้องและรักษาผลประโยชน์ของบริษัท

ภาษีย้อนหลัง มีอายุความกี่ปี ? 

อายุความการตรวจสอบและเรียกเก็บภาษีย้อนหลังของกรมสรรพากร จะแบ่งออกเป็น 3 กรณี ดังนี้

1. 1. กรณีไม่ได้ยื่นแบบแสดงรายการภาษีเลย ในกรณีนี้หากตรวจสอบและพบว่าไม่ได้มีการยื่นแบบแสดงรายการภาษีเลย กรมสรรพกรสามารถเรียกเก็บภาษีย้อนหลังได้ภายใน 10 ปีนับจากวันสุดท้ายของกำหนดเวลายื่นแบบในแต่ละปีภาษี
   2. กรณียื่นแบบภาษีแล้ว แต่ยื่นไม่ครบ ยื่นขาด หรือไม่ถูกต้อง ในกรณีนี้หากมีการยื่นแบบตามปกติแต่เกิดการยื่นไม่ครบ ยื่นขาด หรือไม่ถูกต้อง กรมสรรพากรจะออกหมายเรียกเพื่อตรวจสอบเอกสารภายใน 2 ปี นับตั้งแต่วันสุดท้ายของกำหนดเวลายื่นแบบ หรือวันที่ยื่นแบบจริง
   3. กรณียื่นแบบปกติ แต่ตรวจพบว่ามีเจตนาหลีกเลี่ยง เช่น รายได้ไม่สอดคล้องกับเงินหมุนเวียนในบัญชี อายุความจะเพิ่มเป็น 5 ปี เมื่อมีหลักฐานว่าจงใจ หลีกเลี่ยงภาษี

ภาษีย้อนหลังคิดยังไง

โดยหลักการของกรมสรรพากร การเรียกเก็บภาษีย้อนหลังจะมีหลักการ ดังนี้

ยอดชำระรวม = ภาษีที่ขาดชำระ+เบี้ยปรับ+เงินเพิ่ม

ตัวอย่างการคำนวณภาษีย้อนหลัง 

ผู้ประกอบการมียอดภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) ที่ไม่ได้นำส่งสรรพากรจำนวน 100,000 บาท และไม่เคยยื่นแบบเสียภาษีเลย และล่าช้ามาเป็นเวลา 10 เดือน

วิธีการคำนวณ 

• • ภาษีที่ขาดชำระ = 100,000 บาท
  • เบี้ยปรับ 2 เท่า กรณีไม่ยื่นแบบ = 100,000 x 2 = 200,000 บาท
  • เงินเพิ่ม 5% ต่อเดือน เป็นเวลา 10 เดือน = 100,000 x 1.5% x 10 = 15,000 บาท

สรุปยอดที่สรรพากรจะเรียกเก็บรวมทั้งหมด

100,000 + 200,000 + 15,000 = 315,000 บาท

ในส่วนของอัตราเบี้ยปรับ 2 เท่าเป็นเพดานขั้นสูงตามกฎหมาย หากผู้ประกอบการสมัครใจ หรือให้ความร่วมมือในการตรวจสอบ เจ้าหน้าที่สรรพากรมีอำนาจพิจารณาลดเบี้ยปรับลงเหลือ 2% – 20% ของยอดเบี้ยปรับเต็ม ได้ตามเงื่อนไขระยะเวลาของ คำสั่งกรมสรรพากร

บทลงโทษเมื่อโดนภาษีย้อนหลัง

1. 1. กรณียื่นภาษีทัน แต่จ่ายไม่ครบ หากยื่นแบบแสดงรายได้ภาษี ภายในเวลาที่กำหนด แต่ชำระเงินไม่ครบหรือจ่ายล่าช้า จะถูกคิดเงินเพิ่มหรือดอกเบี้ยจากยอดที่ยังไม่ได้จ่าย โดยทั่วไปจะคิดอัตรา 5% ต่อเดือน เศษของเดือนนับเป็น 1 เดือน
   2. กรณียื่นภาษีล่าช้า ในกรณีที่คุณยื่นแบบภาษีเกินระยะเวลาที่กำหนด จะเสียค่าปรับสูงสุดไม่เกิน 2,000 บาท และเงินเพิ่มคิดจากยอดภาษีที่ต้องชำระตามปกติในอัตรา 5% ต่อเดือนจะมีเบี้ยปรับสูงสุด 1.5 เท่าของภาษีที่ต้องชำระ เจ้าหน้าที่สรรพากรอาจเปรียบเทียบปรับในอัตราที่เหมาะสมตามกรณี
   3. กรณีไม่เคยยื่นภาษี หรือตั้งใจไม่ยื่น เพื่อเลี่ยงภาษี จะเสียเบี้ยปรับ 2 เท่าของภาษีที่ต้องจ่าย และเสียเงินเพิ่ม 5% ต่อเดือน ของยอดภาษีที่ค้างชำระ
   4. กรณีตั้งใจหลีกหนีภาษี ในกรณีถือเป็นความผิดร้ายแรงตามกฎหมาย

• • • หากเป็นกรณี ฉ้อโกง ปลอมเอกสาร หรือยื่นข้อมูลเท็จ เพื่อหลีกเลี่ยงภาษี โทษคือ จำคุกตั้งแต่ 3 เดือน ถึง 7 ปี และ ปรับตั้งแต่ 2,000 บาท ถึง 200,000 บาท โดยต้องรับโทษทั้งจำและปรับ ไม่ใช่เลือกอย่างใดอย่างหนึ่ง
    • หากเป็นกรณีเจตนาละเลยไม่ยื่นแบบแสดงรายการเพื่อหลีกเลี่ยงภาษี จะถูกโทษจำคุกไม่เกิน 1 ปี หรือปรับไม่เกิน 200,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

วิธีที่กรมสรรพกรตรวจสอบภาษีย้อนหลัง 

1. 1. ตรวจสอบจากใบ50 ทวิ  ใบนี้เป็นหลักฐานสำคัญที่นายจ้างออกให้เพื่อแจ้งรายได้ประจำปี ข้อมูลในส่วนนี้จะถูกส่งต่อให้กับกรมสรรพกรหากพบตัวไม่ตรงรายได้ที่ยื่นเสียภาษีไม่ตรงกับข้อมูลในระบบที่สรรพากรมีอยู่ อาจทำให้ถูกเรียกตรวจสอบได้
   2. ดูการเคลื่อนไหวบัญชีธนาคารกรมสรรพากรสามารถขอดูข้อมูลการโอนเงิน หากพบว่ามี  มีการรับโอนเงินเข้าบัญชีตั้งแต่ 3,000 ครั้งขึ้นไปต่อปี ไม่ได้ดูจำนวนเงินหรือ มีการรับโอนเงินเข้าบัญชีตั้งแต่ 400 ครั้งขึ้นไปต่อปี และมียอดเงินรวมตั้งแต่ 2 ล้านบาทขึ้นไป หากมีการเข้าเงื่อนไขข้อใดข้อหนึ่งจะถูกตรวจสอบ
   3. ระบบ Big Data กรมสรรพากรใช้เทคโนโลยีขั้นสูงในการวิเคราะห์ข้อมูลแบบ Big Data และ Data Analytics เพื่อหาความผิดปกติในบัญชี
   4. การแจ้งเบาะแสบนเว็บไซต์กรมสรรพากร (Tax Evasion Hint) คือ การที่กรมสรรพกรได้รับการแจ้งเบาะแสจากคนทั่วไปที่เกี่ยวข้องกับการทำธุรกิจ ที่หลีกเลี่ยงภาษีหรือพบความผิดปกติ กรมสรรพากรสามารถดึงข้อมูลจากในส่วนนี้มาตรวจสอบได้

วิธีเช็กภาษีย้อนหลังด้วยตัวเอง เช็กอย่างไร?

การตรวจสอบภาษีย้อนหลัง สามารถตรวจสอบเบื้องต้นได้ด้วยตัวเอง ดังนี้

1. 1. หนังสือแจ้งประเมินภาษีหรือหมายเรียก หากสรรพากรตรวจพบความผิดปกติ จะมีการส่งจดหมายเรียกตรวจสอบภาษีมาที่อยู่ตามทะเบียนบ้าน หรือที่ตั้งสถานประกอบการ
   2. ตรวจสอบผ่านระบบออนไลน์ เข้าไปที่เว็บไซต์กรมสรรพากร ล็อกอินเข้าระบบ e-Filing เพื่อเช็กประวัติการยื่นแบบ และสถานะทางภาษี
   3. สอบถามผ่าน Call Center โทร 1161 ศูนย์สารนิเทศสรรพากร เพื่อสอบถามข้อมูลเบื้องต้น
   4. ติดต่อสำนักงานสรรพากรพื้นที่ เดินทางไปตรวจสอบข้อมูลด้วยตัวเองที่สำนักงานสรรพากรในเขตที่เรามีภูมิลำเนาอยู่

หากไม่อยากโดนภาษีย้อนหลัง ต้องทำยังไง ? 

1. 1. ยื่นภาษีทุกครั้งอย่างถูกต้องและตรงเวลา ถึงรายได้ไม่ถึงเกณฑ์ที่ต้องเสียภาษี ก็ควรยื่นแบบเพื่อแสดงหลักฐาน
   2. แยกบัญชีส่วนตัวและบัญชีธุรกิจ อย่าใช้บัญชีธนาคารส่วนตัวรับเงินจากการทำธุรกิจ เช่น การขายของ หรือการรับเงินจากงานฟรีแลนซ์ เพราะจะทำให้ยอดเงินโอนเข้าสูงกว่าปกติและเสี่ยงต่อการถูกตรวจพบ
   3. ทำบัญชีรายรับ-รายจ่ายอย่างสม่ำเสมอ จดบันทึกและทำบัญชีรายเดือน เพื่อสรุปรายได้จริงๆ และเป็นเอกสารอ้างอิงเมื่อสรรพากรเรียกตรวจ
   4. เก็บเอกสารหลักฐานที่เกี่ยวกับรายได้และค่าใช้จ่ายไว้อย่างน้อย 5-10 ปี ให้ครบถ้วน
   5. ออกใบเสร็จรับเงินหรือใบกำกับภาษีทุกครั้ง ไม่ว่าจะยอดที่เยอะหรือน้อย
   6. ตรวจสอบรายได้และลดหย่อนให้แน่ใจว่ารายได้อยู่ในเงินได้ประเภทไหน และหักค่าใช้จ่าย/ค่าลดหย่อนให้ถูกต้องตามจริง
   7. ติดตามข่าวสารและกฎหมายภาษีใหม่ๆ เพราะเงื่อนไขการลดหย่อนภาษีอาจมีการเปลี่ยนแปลงในแต่ละปี

คำถามที่พบบ่อย (FAQ) 

สรุป 

การถูกประเมินภาษีย้อนหลังเป็นเรื่องที่สามารถเกิดขึ้นได้กับทุกคน หากเรามีการวางแผนเตรียมความพร้อมและความรู้ที่ถูกต้อง จึงเป็นสิ่งสำคัญที่ช่วยให้เราไม่ต้องพบเจอกับปัญหาภาษีย้อนหลัง การเสียค่าปรับ หรือปัญหาทางกฎหมายที่ตามมา

หากท่านใดยังมีข้อสงสัยเกี่ยวกับการภาษีย้อนหลัง ติดต่อมาได้ โทร. 02-1251363  Facebook : Build Me Up Consultant  Line : @bmu001

เขียนโดย (Author)

คุณ ธเณศ เฮงตระกูลสิน

ตำแหน่ง : CEO บริษัท บิลด์มีอัพ คอนซัลแทนท์ จำกัด
ผู้สอบบัญชีรับอนุญาต เลขทะเบียน 10228

ประสบการณ์ : ผู้จัดการฝ่ายตรวจสอบบัญชี สำนักงานสอบบัญชี EY (Big4)
ผู้ผ่านการทดสอบ หลักสูตรประกาศนียบัตรการรายงานทางการเงินไทย (DipTFR)
ปริญญาตรี : คณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชี มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
ปริญญาโท : คณะพัฒนาการเศรษฐกิจ หลักสูตรเศรษฐศาสตร์การเงิน Nida (เกียรตินิยมอันดับหนึ่ง)